EROZYONUN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ
Yeryüzünde anakaya üzerindeki toprağın çeşitli etkenlerle aşınıp, taşınmasıdır. Erozyon, tabiatın normal süreci içinde meydana geliyorsa buna normal erozyon denir ve jeolojik oluşumlar içinde cereyan eder. Şayet insanın tabiattaki toprak-su-bitki arasındaki dengeyi bozucu nitelikteki müdahaleleri sonucu meydana geliyorsa buna hızlandırılmış erozyon denir.
Erozyon, nedenlerine göre şöyle sınıflandırılır
1-Su erozyonu
2-Rüzgar erozyonu
3-Çığ Erozyonu
4-Kitle Hareketleri
5-Buzul Erozyonu
EROZYON KONTROLÜ NEDİR
Orman rejimine dahil olan, yağış-akış rejimi bozulmuş dere, ırmak ve çayların su toplama havzalarındaki erozyona maruz bulunan bozuk orman alanlarında,bitki örtüsü tahrip olmuş yamaç araziler de; orman kurmak, bozuk orman alanlarını iyileştirmek veya bitki örtüsünü ıslah etmek ve yukarı dere mecralarında su akışını düzenleyici sınai tesisler yapmak suretiyle doğal dengenin yeniden sağlanması amacına yönelik önlemleri kapsayan çalışmalar bütünüdür.
EROZYON KONTROLÜNÜN KAPSAMI ( Ayrıntılı Bilgi İçin Tıklayın )
Kapsamı ve sosyal sorunlar açısından önemli erozyon kontrolü proje uygulamalarına başlanılmadan önce Valiliğin koordinatörlüğü altında kamu kuruluşları ile özel ve tüzel kuruluşlar arasında işbirliği sağlanmalıdır. Projelerin ve uygulamaların aynı havzada, birbirini destekleyecek şekilde ve birlikte uygulanarak projelendirme ve uygulamada birliğin temini gerçekleştirilmelidir. Böyle bir koordinasyon, bir taraftan büyük proje sahalarında toplu çalışmaları gerektirdiği gibi, diğer taraftan da çalışmalarda karşılaşılacak sosyo-ekonomik darboğazların çözümünü kolaylaştıracaktır.
Su toplama havzalarında toplu çalışma ilkesine uygun, saha bütünlüğünü temin edici büyük projeler seçilmeli, çalışmalarda halkın desteğini sağlamak için çaba sarf edilmelidir.
Orman rejimi içinde veya orman rejimi içine alınmak üzere saha tahsisi yapılan yerlerde çalışılmalıdır. Projesi bulunmayan sahalara Genel Müdürlüğümüzün onayı alınmadan girilmemelidir.
Ayrıca 100 Hektar ve daha küçük sahalarda çalışıldığı taktirde koruma işlerinin ilgili köy ve kasabaca yapılması sağlanmalı, bu sahalarda bekçi görevlendirilmemelidir
ÇALIŞILACAK SAHANIN SEÇİM KRİTERLERİ
1- Şehir, kasaba ve köylerin ortasından geçen, can ve mal kayıplarına neden olan sel ve taşkınların oluştuğu su toplama havzaları,
2- Gölet, baraj ve tabii göllerin dolmasında etkili olan ve limanlara zarar veren dere, çay ve ırmaklara sediment kaynağı durumundaki havzalar,
3- Kara ve demiryolu, köprü, sulama tesisleri gibi sınai alt yapılar ile ziraat arazilerine zarar veren dere havzaları öncelikle ele alınacaktır.
REHABİLİTASYON NEDİR VE AMAÇLARI
Geçmişte verimli orman veya orman fonksiyonlarını yerine getirebilecek yapıda olan ancak çeşitli etkenlerle doğal yapısı bozulan ormanlara önceki kabiliyetlerinin yeniden kazandırılması için yapılan çalışmalardır.Çeşitli alanlarda geçmişten beri uygulanan yöntem, doğal yapıya dönüş veya objeye doğal yapısını kazandırmayı amaçladığından bilimsel,kullanılan yöntemlerde doğaya uygun olduğundan çevreci bir yöntemdir.
Orman varlığı açısından zengin sayılmayacak kadar yetersiz olan ülkemizde,orman amenajman planı verilerine göre mevcut orman varlığının yaklaşık yarısı (10,2 milyon hektarı)bozuk orman karakterindedir.Ormanların yapılarının bozulmasının nedenlerini aşırı tahribat, yoğun kullanım, biyotik ve abiyotik zararlar,yanlış uygulanan ormancılık teknikleri,ormanların civarında yaşayan insanların sosyal yapıları... vs. şeklinde açıklayabiliriz.Bu nedenleri iyi analiz ederek rehabilitasyon çalışmalarına başlanmalıdır.
Rehabilitasyon çalışmaları ile Orman ekosistemin verim gücünden ve mevcut biyolojik birikimi ile büyüme enerjisinden yararlanılarak,bozuk orman alanlarını;
1)Daha kısa sürede
2)Mevcut örtüden azami ölçüde istifade edilerek daha az emek ve para harcayarak ucuz şekilde
3)Lokal ırklar muhafaza edilip,doğal yapıya uygun türler seçilerek daha çevreci yaklaşımla
4)Yerel ihtiyaç ve istekler dikkate alınarak yörede yaşayan insanlarında çalışmalara dahil edileceği katılımcı yaklaşımla,
Verimli ormanlara veya tesis amacına uygun fonksiyonları gerçekleştirebilecek kuruluştaki ormanlara dönüştürülecektir. Rehabilitasyon çalışmaları, verimli orman kuruluşu için yapılacak ilk aşama diyebileceğimiz çalışmalardır.
REHABİLİTASYON ÇALIŞMALARINDA GENEL PRENSİPLER
Ormancılık çalışmaları için yeni bir anlayış ışığında ortaya çıkan rehabilitasyon çalışmaları, aşağıdaki genel prensiplere uyulduğu takdirde ormanlarımızın imarı için en önemli açılım olacaktır.
1)Daha kısa sürede orman kurmak,
2)En az emek ve para harcamak,
3)Mevcut ekosistemden azami ölçüde faydalanmak,
4)Doğal yapıyı bozmamak,
5)Biyolojik çeşitliliği zenginleştirmek,
6)Çalışmalara halkın katılımını sağlamak,
7)Lokal şartlara uygun çalışmalar yapmak.
REHABİLİTASYON ÇALIŞMALARINA KONU OLABİLECEK SAHALARIN SEÇİMİ
Sahaların belirlenip projelendirilmesinde önce imkanlar, yapılabilirlik, sosyal ve ekonomik şartlar göz önünde bulundurularak, mevcut amenajman planlarında ibreli, yapraklı ve karışık bozuk orman alanlarından; orman örtüsü aşırı derecede tahrip edilmiş, toprak yapısı bozulmuş veya bozulmaya yüz tutmuş,doğal olarak kendilerini yenileyebilme imkanı kalmayan ve yetişme muhiti şartlarının uygun olduğu sahalar rehabilitasyona konu edilecektir.Rehabilitasyon çalışmaları yapılacak alanlar orman rejyonunda olmak üzere,verimli orman kuruluşunun gerçekleştirebileceği sahalardan seçilecektir.
Sosyal ormancılık çalışmaları bu alanlar içersine kombine edilecektir. Bozuk orman alanları içersindeki boşluklar ile OT sahaları da bu sahalarla birlikte projelendirilecektir. Bu özellikleri taşıyan sahalardan;
a)Üretim ödenekleri ile rehabilite edilemeyecek sürgün verme yeteneğinde olan bozuk, yapraklı orman sahaları
b)Mevcut fertlerin büyük ölçüde korunarak boşlukların ekim ve/veya dikim yoluyla tamamlanabileceği bozuk ibreli orman sahaları
c)a ve b maddelerindeki ormanların birlikte bulunduğu sahalar,rehabilitasyon çalışmalarına konu edilecektir.
Bozuk orman alanları aynı zamanda Orman genel müdürlüğünce de çalışmalara konu edildiğinden orman işletmeleri ile koordinasyon kurularak doğal gençleştirme veya silvikültürel müdahalelerle rehabilite edilebilecek sahalar ayrılacak, Genel Müdürlüğümüz imkanları yatırım gerektiren bozuk sahaların imarı için kullanılacaktır |
